Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 11 november 2014

Algemene Beschouwing november 2014: Onnodige lastenverzwaring in 2015

Algemene Beschouwingen, Gemeente Wijdemeren, dd. 11 november 2014.

Namens de fractie van D66 Wijdemeren:
Patricia Mossinkoff, Nanne Roosenschoon en Joost Boermans.

“Onnodige lastenverzwaring van ruim 6% en wankel financieel beleid”

Geachte voorzitter, leden van het college, collega raadsleden, geachte aanwezigen en beste luisteraars thuis,
Met genoegen geef ik u de reactie van D66 op deze voorliggende meerjaren begroting voor onze gemeente. Maar voorzitter voordat ik dat doe, eerst namens de fractie, het volgende:
D66 wil het college en vooral de ambtelijke organisatie bedanken voor haar inspanningen en complimenteren met een duidelijke begroting. Wij hebben grote waardering voor al het werk en de inspanningen die het afgelopen jaar zijn geleverd. Vooral de afdeling Dienstverlening willen wij extra complimenteren. Ze heeft zware en zeker ook kundige inspanningen geleverd en D66 is hen zeer erkentelijk voor de werkzaamheden en de gedreven inzet van de mensen op deze afdeling. Wat ons betreft mag dat blijk van dank ook extra duidelijk en persoonlijk gemaakt worden, we vertrouwen erop dat u dat doet of al gedaan heeft. Dank dus aan allen die het afgelopen jaar zo hard gewerkt hebben voor onze gemeente.

Voorzitter, Er is veel gebeurd in 2014. Zowel dichtbij als mondiaal.
De wereld staat in brand, Nederland is –als onderdeel van de coalition of the willing’ in oorlog met de Islamitische Staat en gooit bommen in Irak. Het aantal vluchtelingen stijgt sterk. Wie had dat een jaar geleden gedacht. De economische crisis is nog niet voorbij al zijn er tekenen van herstel. Maar het blijft broos en we moeten niet te lichtzinnig zijn met onze uitgaven, het kan zo weer gaan stormen. De staatschuld van Nederland en de last van Wijdemeren zijn te hoog en moeten we echt verder terug dringen. Obama lijkt zijn glans verloren te hebben en China’s opmars lijkt geremd. En wat gaat er in Rusland gebeuren? Moeten we weer zelf voorziend worden zoals het CDA wil? Wordt 25 jaar na de val van de muur een nieuwe koude oorlog gestart? Het ebola virus wint terrein en komt steeds dichterbij. Het vraagt om alertheid want de risico’s op een wereldwijde epidemie zijn groot. Ook lokaal voelen we de effecten van de dingen die gebeuren. Het neerschieten van de MH17 en de gevolgen ervan voelen we dagelijks en zijn ook Wijdemeren niet voorbij gegaan. Juf Sandra wordt nog dagelijks gemist.
Wij willen hiermee zeggen: Wijdemeren ligt wel tussen Weesp, Stichtse Vecht en Hilversum maar de wereld is veel groter en veranderd dagelijks. We kunnen en mogen onze ogen niet sluiten voor de effecten van de buitenwereld, maar moeten acteren op deze veranderingen.

Lokaal is ook een politieke wende na de verkiezingen opgetreden.
Een nieuw college, veel nieuwe raadsleden en andere verhoudingen. Natuurlijk is dat wennen en moeten velen nieuwe posities innemen, maar het is ook goed voor een democratie want besturen mag geen automatisme worden.
Maar de opvallendste wende in Wijdemeren vinden wij toch wel, en we willen dat hier toch benoemen, het feit dat de fractie DorpsBelangen recent uit elkaar is gevallen. Los de persoonlijke emoties die dit besluit voor de betrokkenen ongetwijfeld heeft, betreuren wij het dat ook deze raadsperiode afsplitsingen kent. Dat is niet goed voor de mensen die het betreft, niet goed voor het aanzien van de politiek en niet goed voor de democratie. Verder bemoeien wij ons niet met de beweegredenen, dat is een interne kwestie.

Dit is de eerste begroting van het nieuwe college. Het is verleidelijk om achterom te kijken en deze begroting te spiegelen aan hetgeen er allemaal een jaar geleden en oa. in de verkiezingscampagne is gezegd. Maar vrees niet: D66 zal vandaag niet te veel achterom kijken. Dat hebben we de afgelopen maanden al vaak genoeg gedaan en we hebben geregeld aangegeven dat veel stappen die u zet in tegenspraak zijn met hetgeen er in de campagne door de coalitiepartijen is gezegd. Kiezersbedrog is echt aan de orde… Een voorbeeld: Waren CDA, VVD en PvdA/GrLi nog tegen veel sociale veranderingen en de noties in 2013, sinds u zelf aan het roer zit steunt u de pijlers volledig en bent u doorgegaan op de ingeslagen weg terwijl u echt alle gelegenheid had om anders te doen en uw verkiezingswoorden waar te maken. Ook de goed onderbouwde adviezen van bijv. de WMO raad legt u grotendeels naast u neer en de verordeningen krijgen op die punten geen wijzigingen, of een minimale. Opvallend is zeker ook dat bijv. GrLi/PvdA exact hetzelfde stemmen als de VVD… D66 kan dat niet rijmen op basis van politieke stroming en niet op basis van inhoud van de voorstellen.

Hoe dan ook D66 verbaast zich inmiddels niet meer over het korte termijn geheugen van deze coalitie partijen.
“Om tot een sluitende begroting te komen heeft het college naast de aanwending van de egalisatiereserve aanvullende maatregelen getroffen zoals het verhogen van de ozb met 6,25%, zo schrijft u.”
D66 wil het vandaag eigenlijk niet hebben over de egalisatie reserve en de wijze hoe u deze gebruikt. Al vermoeden wij dat collega Zagt daar wel wat over zal zeggen… Wij beperken ons tot de opmerking dat we het opvallend vinden dat het CDA altijd tegen deze reserve was en deze nu zeer creatief gebruikt.

Collega raadsleden,
Het afgelopen half jaar hebben wij vaak gewezen op oa. de in onze ogen slechte financiele onderbouwing van de raadsvoorstellen. We werden er op aangekeken maar echte tegenargumenten –anders dan ‘dat komt wel goed of gaan we goed regelen’ kwam het vaak niet. Het zij zo, wij vinden dat we mogen zeggen wat we willen en onderbouwen onze stellingen met argumenten. Wij zullen het vandaag niet herhalen maar we blijven de financiele onderbouwing van dit college wankel vinden, ook deze begroting.
Wij beschouwen het maar als ‘opstart problemen van deze coalitie’. Wij houden vertrouwen dat de voorstellen vanaf nu ook echt financieel beter getoetst en gecontrolleerd worden voordat ze naar de gemeenteraad gaan. De portefeuillehouder moet zichtbaar nog groeien in zijn rol als wethouder financien. Wij wensen hem alle sterkte daarmee.
In deze begroting heeft u meerdere zaken die voor 2014 in de planning stonden doorgeschoven naar 2015 of nog verder. Wij zullen op die slakken nu geen zout leggen al is de verantwoording ervoor mager en vaak niet voorzien van een argument. Wij zullen uw volgende en eerste echte begroting wel echt kritisch beoordelen aangezien u dan volledige verantwoordelijkheid draagt voor alles dat wel of niet gedaan. We hopen dan ook een echte visie op de toekomst van de gemeente Wijdemeren te lezen al zal het u niet verbazen dat die toekomst wat D66 betreft niet met Hilversum opgezocht moet worden. Wat D66 betreft kiest u niet voor de Rode weg, maar voor de groene toekomst van Wijdemeren.

En over D66 gesproken. Wij kiezen ervoor om de begroting te toetsen langs onze speerpunten die we ook in de campagne naar voeren brachten:
1. Degelijk beleid, dus financieel de gemeente op orde houden.
Voorstellen dienen in onze ogen financieel te kloppen en we moeten overscheidingen voorkomen. Helaas zien we in deze begroting veel plannen waarvan wij de financiele effecten negatief beoordelen voor de langere termijn of waarvan we de noodzaak niet inzien om een bovengemiddelde OZB stijging te rechtvaardigen. De financien worden voor de buhne op orde gehouden door een OZB stijging van meer dan 6% en door een creatief gebruik van de eganisatiereserve. Dat is dus uw wankele dekking waarmee u onze inwoners opzadelt met een onnodige en bovengemiddelde lastenverzwaring van ruim 6% die structureel is! Welke partij heeft dat de burgers beloofd een half jaar geleden?

Conclusie op degelijke financien:
a. D66 vindt de OZB stijging van meer dan 6% onnodig en geen recht doen aan een degelijk financieel beleid. Teveel is onduidelijk of gebasseerd op rooskleurige verwachtingen. Zoals gezegd: Wij verwachten in 2015 beter financieel onderbouwde stukken te krijgen en we verwachten van het college dat ze zich meer in de details verdiept.
b. Ook dient wat ons betreft de begroting 2016 en verder zonder OZB stijging plaats te vinden, tenzij het niet anders kan. Wij roepen u nu alvast op om het komende jaar alles in dat kader te plaatsen. Financieel een robuust beleid voeren zonder lastenverzwaring voor onze inwoners is wat D66 wenst.
c. In 2015 bent u van plan fors te investeren in automatisering. D66 zal het komende jaar uw uitgaven op dit gebied en de achterliggende plannen kritisch beoordelen op nut, noodzaak en het zal u niet verbazen op privacy.

Voorzitter, wij hebben in dit kader 1 motie en een amendement:
MOTIE: “Stop de lastenverzwaringen”:
Deze begroting kent geen alternatief scenario waarbij de raad kan kiezen om geen of beperkte OZB stijging te realiseren door scherp aan de wind te varen. D66 wenst dat het college in de volgende begroting wel met een dergelijk senario komt. Een oproep dus om in de komende begroting tenminste een alternatief zonder OZB stijging te presenteren.
Privacy, voorzitter, is in onze ogen te belangrijk. Dat de poorten van onze servers zolang openstaan zonder dat iemand dit merkt vinden wij ongehoord en we begrijpen niet dat er niks over gezegd wordt in de raad. D66 dingt al maanden aan op een controle m.b.t. privacy maar u zit rustig achterover. Iedere keer werden onze opmerkingen weggewuifd onder de noemer, dat gaat goed, maakt u zich geen zorgen. Nou laten wij het dan niet zeggen maar lees de krant: u hebt onze inwoners onnodig en veel te lang aan grote risico’s en persoonlijke drama’s blootgesteld. We maakte ons al ernstige zorgen over de privacy rondom de nieuwe taken die u per januari krijgt, maar nu is onze maat echt vol. Wij willen dat de digitale gegevens die u opslaat van onze inwoners veilig zijn en alleen toegankelijk voor bevoegde mensen en ambtenaren. We komen daarom met een amendement om op korte termijn een privacy-scan te doen. We hebben deze al vorige maand aangekondigd en dekken deze dus alvast in de komende begroting.
Amendement: “Privacy; sluit de digitale deuren voor onbevoegden”

Een ander speerpunt van D66 waarlangs wij de begroting leggen is:
2. Democratisch, duidelijk en heldere communicatie:
a) Wij zijn blij te lezen dat de dorpsavonden terug komen. We zijn nog wel benieuwd wanneer deze worden gehouden, op welke wijze de inwoners hier bij betrokken gaan worden en welke rol de raad hierin gaat spelen, maar serieus, een goed initiatief dat D66 ondersteund.
b) Ook goed dat u geld vrij maakt voor meer of betere communicatie ten behoeven van een goede informatie voorziening.
c) Zoals u weet wil D66 inwoners het liefst zo vroeg mogelijk betrekken bij beleid. Wel vinden wij het jammer dat in Wijdemeren besluiten niet gecorrigeerd kunnen worden. Daarom willen wij inwoners de mogelijkheid bieden om beleid –zie het als een noodrem- bij te kunnen sturen. D66 zal daarom binnenkort een initiatiefvoorstel lanceren voor een referendum verordening in Wijdemeren.

Spreken over raadsbesluiten en communicatie:
Al sinds het aantreden van dit college en deze coalitie vraagt D66 om eerlijke communicatie naar onze inwoners. Wij vermoeden dat u uw inleiding van deze begroting expres begonnen bent met de zin: “Met deze eerste begroting van het college van CDA, VVD en PvdA-GroenLinks geven wij invulling aan het door de meerderheid van de raad ondersteunde raadsakkoord” zo schrijft u. Het zal u niet verbazen dat D66 hier ook vandaag een opmerking over maakt. Nog los van het feit dat wethouder Reijn in de raad heeft gezegd “de naam raadsakkoord niet meer te zullen gebruiken”, wijst D66 erop dat los van de incorrecte naam ‘raadsakkoord’, u verzuimd hebt om uw coalitie-akkoord in stemming te brengen. Natuurlijk kunnen wij ook tellen en had het op een meerderheid kunnen rekenen, maar het blijft geen correcte weergave van de feiten en is een incorrecte communicatie naar onze inwoners.
En ja, D66 wil graag werken aan raadsakkoorden, maar laten we dan eerst samen de kaders bepalen, wellicht een idee voor de volgende begroting?

3. Nog een D66 speerpunt: DICHTBIJ:
Wij complimenteren dit college met haar inzet om een dementie-vriendelijke gemeente te willen worden. Althans dat lezen we in deze begroting. D66 was overigens de enige partij die dat in haar verkiezingsprogramma had staan. De huidige coalitiepartijen steunde D66 in de campagne niet op dit punt en namen het openlijk niet serieus. Zelfs zonder raadsbesluit of commissie raadpleging heeft u toch de overeenkomst getekend om dementie-vriendelijk te gaan worden! Hulde voor het resultaat maar onbegrip voor het gedrag.
Onze vraag is: Klopt het dat er geen geld is gereserveerd om een dementie vriendelijke gemeente te worden of was u te vergeetachterig bij het
vaststellen van deze begroting op dit punt?
Verder complimenten voor de wijze waarop u voornemens bent om ‘dichtbij’ de mensen te komen. Ook is D66 positief over uw voornemen om het wijkgericht werken door te zeten. Wel zien de uitwerking graag toegemoet. Een kritische noot plaatsen wij bij uw sportparagraaf. Deze ontbreekt namelijk.
EEN VRAAG in de kader: Zet u de sport en cultuur (combinatiefunctionarissen) door de komende 4 jaar?

Nog een speerpunt van D66:
4. Daadkrachtig, Werkgelegenheid en goed Onderwijsbeleid
Helaas moeten wij zeggen dat uw ambities mbt werkgelegenheid niet zien. Het aantallen werkzoekende in de gemeente loopt te sterk op. D66 is benieuwd wat u hieraan gaat doen. U kunt het toch niet bij meer werkbezoeken alleen houden. Wij willen graag concrete acties horen of zien.
Maar echt geschokt waren we toen we de onderwijs voorstellen lazen. Het onderwijs is nl echt het kind van de rekening van deze nieuwe coalitie. In de beantwoording op onze vraag schrijft u dat u niet bezuinig op onderwijs maar in de begroting schrijft u toch echt dat u 200.000 euro Onderwijsgeld naar de algemene reserve overheveld. Dit is toch echt een hele harde en grote bezuiniging van bijna 50%!
Ook wethouder Frijdal van Financien, en die kan en moet het echt weten, verklaarde vorige week, dat gereserveerde Onderwijs middelen, naar de algemene reserve gaan en dus niet ten goede komen aan het onderwijs. Per salde bezuinigd u dus in 2014 en in 2015 meer dan twee ton op onze onderwijs voorzieningen. Dit is geld dat u vanuit Den Haag krijgt om goed of betere onderwijs voorzieningen te realiseren en dat is hard nodig. Maar het is helder: voor investeren in onderwijs moet je niet bij deze coalitie zijn, sterker nog PvdA, GroenLinks, CDA en VVD bezuinigen er ruim 2 ton op. Hoe rijmt u dit met uw verkiezingsprogramma’s. D66 vindt dit zeer betreurenswaardig en wij zullen u daarom ook oproepen om anders te besluiten.
MOTIE: “Stop de onderwijs bezuinigen en investeer de onderwijs euro’s uit Den Haag in ons lokale onderwijs”

En voorzitter, D66 is voorstander van een leven lang leren zoals u weet. Daarom vinden wij het ook zeer omverstandig en slecht voor de motivatie van onze ambtenaren, om opnieuw te korten op het opleidingsbudget. Wij zullen daarom ook een amendement indienen om deze bezuiniging terug te draaien.
Amendement: “Laat onze ambtenaren kennis opdoen”

Voorzitter,
Als laatste speerpunt wil D66 het hebben over Duurzaamheid, het zal u niet verbazen.
Mooi dat het woord duurzaamheid veelvuldig genoemd wordt in deze begroting. Compliment we hopen dat het ook in de plannen een structureel aandachtspunt wordt. Toch merkte wij dat de notitie duurzaamheid en daar gaat het hier om, helaas al meteen uitgesteld werd. Een notitie duurzaamheid zouden we voor de zomer krijgen, toen werd het oktober en nu schrijft u: “dat er uitvoering wordt gegeven over een notitie duurzaamheid dit in 2014 is gepresenteerd”. Voorzitter wij begrijpen dit geheel niet. Welke notitie hebben wij gemist of is de notitie die oud wethouder Abrahamse al aankondigde (!) nog steeds niet uit de la gehaald, wij wachten met smacht? … Hoe dan ook: D66 heeft grote verwachting van uw plannen op duurzaamheids gebied en zal ze positief benaderen. We hopen dat u dit aspect ook meeneemt in de woningsvisie die u gaat maken en vergeet u in dat verband de aangenomen D66 moties niet. We geven het u als gratis advies maar alvast mee.

Wat het bouwen betreft:
D66 was als enige partij 4 jaar geleden tegen de plannen van het Oppad in Loosdrecht. Samen met het CDA waren wij voorstander van een sociaal maatschappelijke invulling voor Oud-Loosdrecht. We geloofden niet in de financiele haalbaarheid van dit woningbouw project, we verwachtten niet dat het ging lukken op korte termijn en ons argument van; ‘geen draagvlak’ werd gedurende het proces alleen maar bevestigd. Niet om ons gelijk te halen maar het project lijkt totaal mislukt en de te verwachtten inkomsten kunnen we vermoedelijk vergeten. We zijn bijna 4 jaar verder en we hebben een dure les geleerd. Wij zijn benieuwd hoe dit verder gaat.
Ook is project Dennelaan, waar de raad opdracht toe had gegeven, zonder raadsbemoeienis gestaakt om de brandweer ruimte te geven, zo lezen we. D66 vindt deze werkwijze niet respectvol naar de woningbouwvereniging noch naar ondernemers die hun kans zagen, maar ook disrespectvol naar uw hoogste orgaan, de gemeenteraad die u nota bene de opdracht had gegeven voor een snelle herontwikkeling op dit terrein…

U wilt veel projecten oppakken, hulde, dit college dat duurzaamheid zo mooi op de agenda zet, wil weer bouwen. Wij hopen dat u de duurzaamheid daarbij echt serieus neemt en de bouwplannen ook co2 neutraal maakt waar het nog kan en daad geeft aan de aangenomen D66 moties mbt levensloopbestendig bouwen en Esko’s. Wij zien prachtige kansen, met de nieuwbouwplannen. D66 zou hier graag voor april een terugkoppeling op krijgen.
En overigens een vraag: Hoe gaat het met de plannen aan de voorstraat in Nederhorst den Berg en het Spiegelhuys?
D66 wil u verder meegeven om al uw ruimtelijke plannen beter en eerder te overleggen met de direct omwonende om procedures die geregeld oplopen tot de Raad van State, te voorkomen. Dan hoeft de gemeente ook niet zoveel te verliezen.

Voorzitter, voordat ik afrond:
En om onze D66 traditie te respecteren, blijft D66 van mening dat paardrijden in de bebouwde kom vergunningplichtig moet worden. Wij vragen het college hierbij of ze dat met ons eens is? De opbrengsten van de verschuldigde leges zouden, wat ons betreft, ten goede moeten komen aan het opruimen van deze vervuiling onder het motto: de vervuiler betaald. We vernemen uw antwoord graag.
Het college presenteert haar plannen voor de komende jaren. Je zou verwachten dat daarmee ook richting wordt gegeven op de vraag voor Wijdemeren: wat voor gemeente willen wij in de toekomst zijn. Wij konden het antwoord op deze vraag niet terug vinden in deze begroting. De visie daarop lijkt te ontbreken. Groen of Rood, Vecht of Gooi. Baseren we ons op onze kernen en unieke natuurgebieden of worden we de Hilversumse plassen? D66 begrijpt niet, dat, na uw gooise ambities, er in deze begroting niks over dat onderwerp gezegd wordt. Maar onze kiezers kunnen op ons rekenen en onze woorden in de campagne blijven overeind. Wat D66 betreft is de Wijdemeerse toekomst groen.
Echt afrondend:
U presenteert nu uw plannen voor de komende jaren. Wij zullen het toetsen en u hier aan houden maar bovenal zijn we benieuwd naar de uitvoering en de vertaling ervan in concrete maatregelen, immers dat is hoe onze inwoners uw beleid straks ervaren. Zoals gezegd, D66 plaats de nodige vraagtekens bij degelijkheid van de financiele onderbouwing en hoopt dat duurzaamheid sterk in de uitvoering terug komt, dus niet alleen de woorden, maar vooral in daden.
Deze begroting is in onze ogen matig onderbouwd en wij missen een financiele buffer mbt het sociaal domein. Onderwijs is het kind van de rekening. Wij delen de zorgen van onze inwoners voor wat betreft de sociale veranderingen die hun gaat treffen. De begroting heeft in de ogen van D66 een ongewenste lasten (OZB) stijging van ruim 6% en is mede daarom eigenlijk een onvoldoende waard.
Voor nu dus onvoldoende, wellicht weet u het om te bouwen in een 5.5 waardoor u met de hakken over de sloot (?) verder kunt. Wij zijn zeer benieuwd naar de beantwoording en naar uw reacties op de amendementen en moties. Daarna zullen wij ons definitieve oordeel geven.

Namens de D66 fractie,
Joost Boermans, fractievoorzitter.